Op 1 december 2016 trad het KB in werking dat de re-integratie van langdurig zieken op de werkvloer moet vergemakkelijken. Dat was nodig, want langdurig zieken kosten de maatschappij en de bedrijven veel geld.

Werkgevers hebben alle belang bij een snelle werkhervatting. Hoe langer een werknemer arbeidsongeschikt is, hoe moeilijker het wordt om weer aan de slag te gaan. Daarnaast leidt langdurig ziekteverzuim tot een verlies aan kennis, een gebrek aan continuïteit en een stijgende werkdruk bij de collega’s. Bovendien willen vier op vijf langdurig zieken zelf ook zo snel mogelijk weer aan het werk.

De nieuwe regeling stimuleert werkgever en werknemer om samen afspraken te maken over een terugkeer naar de werkvloer. De bedrijfsarts adviseert of de re-integratie haalbaar is. Dan stelt de werkgever een aangepast re-integratieplan op, zodat zijn werknemer het werk comfortabel kan hervatten.

De drie stappen van het re-integratietraject

Stap 1: Aanvraag re-integratietraject

Elke arbeidsongeschikte werknemer kan een re-integratietraject aanvragen bij de bedrijfsarts. Op het moment van de aanvraag is de werknemer in ziekteverlof of tijdelijk werkloos vanuit medische overmacht.

Een werknemer is niet verplicht om tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid een re-integratietraject op te starten. Hij kan ook op een andere manier zijn terugkeer op de werkvloer voorbereiden. Of hij kan té ziek zijn of met zekerheid nog maanden moeten revalideren. Dan komt een re-integratietraject te vroeg. Een aanvraag vanuit een verlofstelsel, zoals tijdskrediet of verlof zonder wedde, is niet mogelijk. Voor een werknemer die arbeidsongeschikt is door een arbeidsongeval of beroepsziekte ten slotte, is een re-integratietraject wettelijk niet toegestaan.

Ook de werkgever kan een re-integratietraject aanvragen voor een werknemer die meer dan vier maanden onafgebroken arbeidsongeschikt is of definitief ongeschikt is voor het overeengekomen werk.

De adviserend geneesheer van de ziekte- en invaliditeitsverzekering bekijkt ten laatste twee maanden na de aangifte van de arbeidsongeschiktheid of de werknemer voor een re-integratietraject in aanmerking komt.

Stap 2: Beoordeling door bedrijfsarts

De bedrijfsarts evalueert of de werknemer het werk kan hervatten, en heeft hierbij vijf mogelijkheden:

  1. De werknemer kan het werk op termijn hervatten en intussen aangepast of ander werk uitvoeren.
  2. De werknemer kan het werk op termijn mogelijk hervatten, maar intussen geen aangepast of ander werk doen.
  3. De werknemer is definitief ongeschikt om het overeengekomen werk te hervatten, maar kan aangepast of ander werk uitvoeren.
  4. De werknemer is definitief ongeschikt om het overeengekomen werk te hervatten en niet in staat aangepast of ander werk uit te voeren.
  5. Het traject kan (nog) niet starten. Er volgt na twee maanden een nieuwe evaluatie.

Omdat voortaan iedereen die minder dan 50% arbeidsongeschikt is in aanmerking komt, kunnen meer werknemers via een re-integratieplan opnieuw aan het werk.

In elk traject overlegt de bedrijfsarts met de adviserend arts, de behandelende arts, de werkgever en de werknemer.

Stap 3: Re-integratieplan van de werkgever

Op basis van het advies van de bedrijfsarts stelt de werkgever een re-integratieplan op. Dit plan gaat uit van wat de werknemer nog kan en niet van zijn beperkingen. De werkgever krijgt 55 werkdagen tijd om een plan op te stellen wanneer het gaat om tijdelijk aangepast of ander werk. Als de bedrijfsarts definitief aangepast of ander werk voorschrijft, krijgt de werkgever 12 maanden om een oplossing te zoeken. Voor arbeidsongeschikte personen zonder arbeidscontract werkt de VDAB, Forem of Actiris een re-integratietraject uit.

Gaat de werknemer akkoord met het plan, dan kan hij het werk hervatten. Gaat hij niet akkoord, dan vermeldt hij waarom niet.

Als in het bedrijf geen aangepast of ander werk mogelijk is, motiveert de werkgever dit in een verslag. Een arbeidsovereenkomst beëindigen om medische redenen kan voortaan alleen nadat het re-integratietraject is beëindigd.

Vanaf wanneer?

Werknemers kunnen sinds 1 januari 2017 een re-integratietraject starten, ongeacht de aanvang van hun arbeidsongeschiktheid.

Werkgevers kunnen sinds 1 januari 2017 een re-integratietraject starten voor werknemers die na 1 januari 2016 arbeidsongeschikt geworden zijn. Vanaf 1 januari 2018 kunnen ze ook een re-integratietraject starten voor werknemers die al van voor 1 januari 2016 arbeidsongeschikt zijn.

Is re-integratie op de werkvloer verplicht?

De goodwill en de inzet van werknemer en werkgever geven een re-integratietraject meer kans op slagen. Ook een mensgerichte bedrijfscultuur met aandacht voor het welzijn van werknemers, het onderhouden van contact met de afwezige collega en een collegiale sfeer dragen bij tot een snelle re-integratie.

Toch zal nooit elke langdurig zieke in staat zijn om opnieuw aan het werk te gaan, zelfs al gaat het om een aangepaste job. En niet elk bedrijf kan aangepast werk aanbieden. Daarom verplicht de wetgever niet om een werknemer te re-integreren. De regering gaat er wel van uit dat iedereen een inspanning kan en moet leveren. In een persbericht van 31 maart 2017 heeft de regering sancties aangekondigd voor werkgevers en werknemers die geen inspanningen leveren. Ook artsen die abnormaal veel werknemers arbeidsongeschikt verklaren, zullen zich moeten verantwoorden.

Meer informatie

Je kan de nieuwe regeling voor re-integratie van langdurig zieken vinden op de website van de federale overheid.