Een op drie of 790.000 werknemers in Vlaanderen kampten in 2016 met werkstressklachten. Bij 280.000 of 12,3% van de werknemers gaat het om acute symptomen van een burn-out. Het gaat om 3% meer werknemers dan in 2013.

Wie kampt met een burn-out?

Burn-outklachten komen voor in alle leeftijdsgroepen, maar de kans neemt toe met de leeftijd. Bij de werknemers onder de 30 jaar heeft 9,8% burn-outklachten; bij de groep 50 tot 54 jaar loopt dit op tot 14%. Meer vrouwen (12,8%) dan mannen (11,8%) ondervinden burn-outklachten.

Ook komen burn-outs niet in alle sectoren even veel voor. Zo scoren de sectoren post en telecom (16,9%) en zakelijke dienstverlening (15,8%) erg hoog. In de zakelijke dienstverlening stijgen de burn-outsymptomen in de periode 2013 tot 2016 van 10,3% tot 15,8%.

Werknemers met burn-outsymptomen zijn frequenter en langer afwezig. Ze zoeken vaker een andere job en zijn bang dat ze het werk niet volhouden tot aan hun pensioen. Maar om onze welvaartstaat betaalbaar te houden, zullen we met zijn allen meer en langer moeten werken…

Met gezond verstand en preventieve acties verklein je de kans dat werknemers uitvallen met een burn-out. Daarvoor moet je eerst de symptomen herkennen en de risicofactoren in de werkomgeving in kaart brengen. De beste preventie bestaat erin werk te maken van fysiek en mentaal gezonde medewerkers en van optimale werkomstandigheden.

Hoe herken je een burn-out?

Een werknemer die kampt met een burn-out:

  • is emotioneel en lichamelijk uitgeput en heeft te lang uit zijn reserves geput;
  • heeft geheugen- en concentratieproblemen en maakt meer fouten;
  • reageert erg emotioneel, vertoont woede-uitbarstingen of huilbuien;
  • heeft een afnemend engagement en motivatie en neemt afstand van het werk, klanten of collega’s;
  • ervaart een professioneel falen en twijfelt aan het nut van het werk.

Vaak gaat dit samen met spanningsklachten zoals vermoeidheid en slaapproblemen, pijn in nek, rug of spieren en paniekaanvallen. Meestal onderneemt de medewerker pas actie als hij of zij last krijgt van die symptomen. Maar uiteraard is het beter om vroeger aan de alarmbel te trekken.

Welke arbeidsrisico’s leiden vaak tot een burn-out?

Bij werknemers met burn-outklachten weegt vooral de hoge arbeidsbelasting zwaar door. Dat kan gaan over een hoge werkdruk maar ook over emotionele belasting.

Zo noteren de sectoren zorg en welzijn en onderwijs hoge percentages voor zowel emotionele belasting als voor burn-outsymptomen. In de sectoren zakelijke dienstverlening, financiën en post en telecom gaan de hogere burn-outcijfers samen met hoge percentages voor werkdruk.

Ook andere factoren op het werk spelen een rol bij het ontstaan van burn-out. Werknemers die niet goed gecoacht worden door hun leidinggevende maken bijvoorbeeld dubbel zoveel kans om burn-outsymptomen te ontwikkelen.

Acuut probleem Gemiddelde alle sectoren Zakelijke dienstverlening Financiële sector Post en telecom Onderwijs Welzijn
Burn-out 12,3 15,8 14,0 16,9 13,7 11,0
Werkdruk 16,3 20,0 23,0 19,0 15,8 11,9
Emotionele belasting 5,0 3,1 2,6 2,4 8,6 11,2

Hoe help je burn-out voorkomen?

Na een grondige psychosociale risicoanalyse bij al je medewerkers ken je de voornaamste risicofactoren en kan je verbeteracties ontwikkelen en verzuim terugdringen. Burn-out voorkomen is sinds 1 september 2014 opgenomen in de Belgische welzijnswet en dus een plicht voor elke werkgever.

Een goede werksfeer, een positieve werkbeleving en opgeleide medewerkers vormen een goed begin. Wees daarbij alert voor veranderingen in het gedrag. Spreek erover met je werknemer en zoek samen oplossingen. Waar haalt hij voldoening uit? Hoe kan jij hem ondersteunen? Door symptomen te herkennen en preventief in te grijpen, kan je het risico op een burn-out aanzienlijk verlagen.

 

De cijfers in dit artikel komen uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor 2016, een driejaarlijkse enquête bij 20.000 werknemers.